“Asbestos on Ships (၂)”

(Fleet ထဲမွ၊ သေဘ္ာတစီးကို၊  'asbestos free inspection' ေဆာင္ရြက္ရာမွာ၊ 'stereoscopic microscopy' အစား၊ 'polarized light microscopy' သာ၊ ေရြးခၽယ္ အသံုးၿပဳခဲ႔ပါတယ္။ ဒီ post ေလးကေတာ႔၊ (၂၀၁၄) ခုနွစ္တုန္းက၊ ေရးခဲ႔တဲ႔၊ "Asbestos on ships" ဆိုတဲ႔၊ post မွ၊ Testing for asbestos ဆိုတဲ႔၊ အပိုင္းကို၊ ၿပန္လည္ကူးယူ၊ ေဖာ္ၿပထားၿခင္း၊ ၿဖစ္ပါတယ္။)

(Reference, Thanks and Credit to : (1) Asbestos on ships – how to manage it safely, Robin Townsend, Regulatory Affairs Lead Specialist, Lloyd’s Register., (2) Report of the Conference of the Parties to the Rotterdam Convention on the Prior Informed Consent Procedure for Certain Hazardous Chemicals and Pesticides in International Trade on the Work of its Fifth Meeting (2011)., (3) “Factory inspectors were first appointed under the Factory Act of 1833. A central office, later named the Factory Department, was established and supervised by the Domestic Department, and later the Industrial Department, of the Home Office.” Taken from the National Archives at (Accessed 13 March, 2013).,

Remark : All publications and images herein this website are for use of educational purpose only. The owner of this web site is not responsible for the consequences in case of violation to copyright, trademark, patent or other intellectual property rights of any third party.)

'lung cancer' ဆိုတဲ႔၊ အဆုတ္ ကင္ဆာေရာဂါဟာ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္း အပါအဝင္၊ အၿခားေသာ အေႀကာင္း အရာမၽားေႀကာင္႔ ၿဖစ္ပြားနိဳင္တဲ႔၊ ေရာဂါ အမၽိဳးအစားၿဖစ္ၿပီး၊ 'asbestos exposure' တနည္းအားၿဖင္႔ ေလထုထဲမွာ၊ ၿပန္႔နံွ႕ေနတဲ႔၊ asbestos အမၽွင္၊ အမွဳန္အမြွားေတြကို၊ ရွဴရိုက္မိၿခင္းထက္၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ၿခင္းေႀကာင္႔သာ၊ ပိုမိုၿဖစ္ပြားေလ့ ရိွတဲ႔၊ ကင္ဆာေရာဂါ၊ အမၽိဳး အစားလည္း၊ ၿဖစ္ပါတယ္။
.
ကင္ဆာအကၽိတ္ေတြဟာ၊ အဆုတ္ရဲ႕ တစ္ရွဴးေတြအတြင္းသို႔၊ ‘malignant tumours’ အၿဖစ္၊ ထိုးေဖာက္ေနယူရာၿပီး၊ ‘metastasise’ အေနနဲ႔ ဆဲလ္ေတြ၊ ကြဲထြက္သြားတတ္ပါတယ္။ ‘metastasise’ ဆဲလ္ေတြ၊ ေသြးလွည္႔ပတ္စနစ္ ‘bloodstream’ သို႔မဟုတ္၊ ကိုယ္တြင္းအရည္ လွည္႔ပတ္မွဳစနစ္ ‘lymph system’ အတြင္းသို႔၊ ေရာက္ရိွသြားရာမွ၊ ခနၱာကိုယ္ရဲ႕၊ အၿခား အစိတ္အပိုင္းေတြမွာ၊ ကင္ဆာဆဲလ္ေတြ၊ ၿပန္႔နံွ႔သြားတာကိုလည္း၊ ေတြ႔ရပါတယ္။

အဆုတ္ကင္ဆာေရာဂါကို၊ ၿပန္႔နံွ႔မွဳ အေၿခအေန အပါါ၊ မူတည္ၿပီး၊ ေဆးဝါးၿဖင္႔ကုသၿခင္း chemotherapy, ဓါတ္ေရာင္ၿခည္ၿဖင္႔ကုသၿခင္း radiotherapy နဲ႔၊ ခြဲစိတ္ကုသၿခင္း surgery အစရိွတဲ႔၊ ကုထံုး ‘treatment’ ေတြ၊ အသံုးၿပဳကာ၊ ကုသနိဳင္ပါတယ္။ ဒါ႔အၿပင္၊ 'asbestos exposure' ဆိုတဲ႔၊ ေလထုထဲမွာ၊ ၿပန္႔နံွ႕ေနတဲ႔၊ asbestos အမၽွင္၊ အမွဳန္အမြွားေတြ၊ ရွဴရိုက္မိၿခင္းေႀကာင္႔ အူမႀကီး ‘bowel or intestinal’ ကင္ဆာ, အစာအိမ္ ‘stomach’ ကင္ဆာ၊ အစာၿပြန္လမ္းေႀကာင္း ‘oesophagus’ ကင္ဆာ၊ ပန္ကရိယ အရည္အိတ္ ‘pancreas’ ကင္ဆာနဲ႔၊ ေကၽာက္ကပ္ ‘kidney’ ကင္ဆာေရာဂါတို႔၊ ၿဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္။

ကၽမ္းမာေရးနဲ႔ေဘးအနၱရာယ္ကင္းရွင္းဆိုင္ရာ ‘health and safety regulations’ နည္းဥပေဒေတြမွာ၊ ေလထုထဲ asbestos ေတြ၊ ေရာေနွာပါဝင္ေနမွဳအတြက္၊ ‘typical acceptable airborne concentration of asbestos’ အၿဖစ္၊ အခၽိန္ (၄) နာရီတိုင္းမွာ၊ ေလထုထုထည္ပမာဏ၊ တစ္ကုဗစင္တီမီတာအတြင္း၊ (၀. ၁) အမၽွင္ ပမာဏနံဴးထား၊ ‘0.1 fibers per cubic centimetre (cm3) of air averaged over a four hour period’ အတြင္းသာ၊ ရိွရန္၊ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

တနည္းအားၿဖင္႔၊ ပံုမွန္အဆုတ္အတြင္းသို႔၊ ေလပမာဏ (၂) လီတာ သို႔မဟုတ္၊ (၂၀၀၀) ကုဗ စင္တီမီတာ၊ ၿဖည္႔သြင္းနိဳင္တဲ႔ အတြက္၊ ေလတခါ၊ ရွဴသြင္းလိုက္တိုင္း၊ အမွန္အမြွား particles အရည္အတြက္၊ (၂၀၀) ခန္႔၊ ဝင္ေရာက္သြားၿခင္းကို၊ လက္ခံနိဳင္တဲ႔ ‘acceptable’ ပမာဏအၿဖစ္၊ သတ္မွတ္ထားၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။

ေသးငယ္တဲ႔ပမာဏ ‘small exposures to asbestos’ ေတြ၊ ရွဴရိုက္မိၿခင္းေႀကာင္႔ asbestos ေႀကာင္႔ ၿဖစ္ပြားတဲ႔ ေရာဂါေတြ၊ မေပါါေပါက္နိဳင္သလို၊ ေဆးလိပ္အဆက္မၿပတ္၊ ေသာက္သူေတြမွာ၊ အဆုတ္ကင္ဆာေရာဂါ၊ မၿဖစ္ ပြားပဲ၊ ေဆးလိပ္မေသာက္ပဲ၊ ‘minor exposure to passive smoking’ အေနနဲ႔၊ အၿခားသူေတြေသာက္တဲ႔၊ ေဆးလိပ္ေငြ႔ေတြကို၊ ရွဴရွဳိက္မိၿခင္းေႀကာင္႔၊ အဆုတ္ကင္ဆာေရာဂါ၊ ၿဖစ္ပြားတာကိုလည္း၊ ေတြ႔ရပါတယ္။

asbestos ေတြကို၊ နမူနာ s၊ample ရယူၿပီး၊ စမ္းသတ္ႀကပါတယ္။ နမူနာရယူရာမွာ၊ (a) - ေလထုအတြင္း air boned exposure အေနနဲ႔ ေရာေနွာေနတဲ႔၊ asbestos ေတြကို၊ နမူနာရယူၿခင္း ‘air sampling for asbestos and fibers’ နဲ႔၊ (b) - asbestos ပါဝင္ေနတယ္လို႔၊ ယူဆရတဲ႔ substance material မွ၊ နမူနာရယူၿခင္း ‘bulk sampling for asbestos’ ဆိုၿပီး၊ ခြဲၿခားေဆာင္ရြက္ႀကပါတယ္။

(a) - ‘Air sampling for asbestos and fibers’ 

 ေလထုအတြင္း air boned exposure အေနနဲ႔ ေရာေနွာေနတဲ႔၊ asbestos ေတြကို၊ air boned exposure အေနနဲ႔၊ ‘air sampling’ နမူနာ၊ လက္ခံရယူၿပီး၊ စမ္းသတ္ေပးမယ္႔၊ ဓါတ္ခြဲခန္းဟာ၊ ‘International Standard for laboratory quality - ISO 17025 : 2005’ နဲ႔၊ ကိုက္ညီရန္၊ လိုအပ္ပါတယ္။

‘air sampling’ စမ္းသတ္ၿခင္းဟာ၊ ေလရဲ႕ အရည္အေသြးကို ေလ့လာစမ္းစစ္ၿခင္း ‘evaluating air quality’ ၿဖစ္ပါတယ္။ အေဆာက္အဦ၊ စက္ရံု၊ အလုပ္ရံုနဲ႔ သေဘ္ာေတြအတြင္းမွ၊ ေလရဲ႕ အရည္အေသြး ‘indoor air quality’ နဲ႔၊ ၿပင္ပေလထုရဲ႕ အရည္အေသြး ‘outdoor air quality’ တို႔ကို၊ နမူနာရယူကာ၊ စမ္းသတ္ၿခင္း ဆိုၿပီး၊ ခြဲၿခားနိဳင္ပါတယ္။

‘air sampling’ စမ္းသတ္ၿခင္းကို၊ (i) - direct reading instruments, spectroscopic analysis နဲ႔၊ (ii) - personal sampling ဆိုၿပီး၊ ခြဲၿခား ေဆာင္ရြက္ႀကပါတယ္။ ‘air sampling asbestos’ နမူနာေတြကို၊ စစ္ေဆးရာမွာ၊ spectroscopic analysis အၿဖစ္၊ ‘transmission electron microscopy’ ဆိုတဲ႔ ‘TEM methods’ နည္းလမ္းနဲ႔၊ ‘phase contrast microscopy’ ဆိုတဲ႔၊ ‘PCM’ နည္းလမ္းတို႔ကို၊ အသံုးၿပဳႀကါတယ္။  နမူနာရယူၿခင္းနဲ႔၊ စမ္းသတ္စစ္ေဆးၿခင္းေတြကို၊ သက္ဆိုင္ရာ၊ တိုင္းၿပည္အလိုက္၊ (1) - NIOSH method, (2) - EPA methods နဲ႔၊ (3) - OSHA method အစရိွတဲ႔၊ နည္းလမ္းေတြ၊ အသံုးၿပဳ၊ ေဆာင္ရြက္ႀကပါတယ္။

(1) - လုပ္ငန္းခြင္ေဘးအနၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရးနဲ႔၊ ကၽမ္းမာေရးဆိုင္ရာ၊ US federal agency ၿဖစ္တဲ႔ NIOSH - ‘National Institute for Occupational Safety and Health’ ရဲ႕၊ NIOSH method ၿဖင္႔၊ ‘air sampling asbestos’ နမူနာ ရယူၿခင္းကို၊ (i) - 'NIOSH 7402 sampling method' နဲ႔၊ (ii) - 'NIOSH 7400 sampling method' ဆိုၿပီး၊ ထပ္မံခြဲၿခား၊ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

(i) - ‘NIOSH method 7402’ ဟာ calibrated sampling pump မွာ၊ တတ္ဆင္ထားတဲ႔ filter apparatus ကို၊ အသံုးၿပဳၿပီး၊ filter မွ တဆင္႔၊ air bone exposure ေတြ၊ စုတ္ယူတဲ၊႔ နည္းလမ္းၿဖစ္ပါတယ္။ equipment ရဲ႕ 25 mm diameter အရြယ္အစား၊ cassettes တနည္းအားၿဖင္႔ small cartridge မွာ၊ 0.45 to 1.2 micrometer အရြယ္အစား pore size filters တတ္ဆင္ထားၿပီး၊ pore size အရြယ္၊ ေသးငယ္လြန္းတဲ႔အတြက္၊ fibers အမၽွင္ေတြဟာ၊ filters မွာ၊ ကပ္ၿငိၿပီး၊ ကၽန္ရစ္ခဲ႔မွာ၊ ၿဖစ္ပါတယ္။ air pump ဟာ၊ 0.5 to 16 liters per minute နံွဴးၿဖင္႔၊ စုတ္ယူကာ၊ filter space ရဲ႕၊ (၁) ကုဗမီလီမီတာထုထည္မွာ၊ အမၽွင္ အရည္အတြက္ (၁၀၀) မွ (၁၃၀၀) ခန္႔အထိကို၊ captured အေနနဲ႔၊ ဖမ္းယူနိဳင္ပါတယ္။

filter ရဲ႕ (၄) ပံု ပံု၊ (၃) ပံု ခန္႔ကို၊ စက္ဝန္းအဝိုင္း circular areas ပံုသ႑န္၊ ၿဖတ္ေတာက္ယူၿပီး၊ ေဘာင္ခတ္ထားတဲ႔ slide အတြင္းသို႔၊ ထည္႔သြင္းကာ၊ acetone အရည္၊ ထည္႔ထားမယ္႔ ဖန္သား အႀကည္၊ ဇလံုအဝိုင္း ‘petri dish’ မွာ၊ (၄) မိနစ္ခန္႔၊ 'စိမ္' ရပါတယ္။ acetone အရည္ၿဖင္႔၊ 'စိမ္' ၿပီးတဲ႔အခါမွာေတာ႔၊ slide ကို၊ အေၿခာက္ခံကာ၊ ‘အလံု' ပိတ္ထားတဲ႔ sealable container ၿဖင္႔၊ ထည္႔သြင္းၿပီးမွ၊ စမ္းသတ္ေပးမယ္႔၊ ဓါတ္ခြဲခန္းသို႔၊ ေပးပို႔ရမွာၿဖစ္ပါတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာေတာ႔၊ transmission electron microscopy’ ဆိုတဲ႔၊ ‘TEM methods’ နည္းလမ္းၿဖင္႔ စမ္းသတ္၊ စစ္ေဆးပါတယ္။

(ii) - ‘NIOSH method 7400’ ရဲ႕၊ ေလထုနမူနာရယူပံု sampling conditions ဟာ၊ ‘NIOSH method 7402’ နဲ႔၊ တူညီေပမယ္႔၊ ၿဖတ္ေတာက္ ယူမယ္႔၊ filter ရဲ႕ ဧရိယာပမာဏ၊ ကြာၿခားပါတယ္။ NIOSH method 7400 မွာ filter ရဲ႕ အစြန္း wedge ေနရာမွ (၂၅) % ခန္႔ကို၊ ၿဖတ္ေတာက္၊ ယူပါတယ္။

အဲဒီေနာက္မွာေတာ႔၊ ေဘာင္ခတ္ထားတဲ႔ slide အတြင္းသို႔၊ ထည္႔သြင္းၿပီး၊ (250) micro-liters ပမာဏရိွတဲ႔၊ acetone ေပၽာ္ရည္၊ ေလာင္းခၽကာ၊ အဖံုး coverslide ကိုေတာ႔၊ (3) micro-liters ပမာဏရိွတဲ႔၊ triacetin ေပၽာ္ရည္၊ တနည္းအားၿဖင္႔ glycerin ေလာင္းခၽၿပီးမွ၊ ‘အလံု' ပိတ္ထားတဲ႔ sealable container ၿဖင္႔၊ ထည္႔သြင္းၿပီးွ၊ စမ္းသတ္ေပးမယ္႔၊ ဓါတ္ခြဲခန္းသို႔၊ ေပးပို႔ရမွာၿဖစ္ပါတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာေတာ႔၊ ‘phase contrast microscopy’ ဆိုတဲ႔၊ ‘PCM’ နည္းလမ္းၿဖင္႔၊ စမ္းသတ္၊ စစ္ေဆးပါတယ္။ NIOSH methods ေတြဟာ၊ ‘indoor air quality’ အတြက္၊ နမူနာရယူ စမ္းသတ္ၿခင္း၊ နည္းလမ္းေတြ၊ ၿဖစ္ပါတယ္။

(2) - ‘outdoor air quality’ အတြက္၊ နမူနာရယူ၊ စမ္းသတ္ၿခင္းေတြကိုေတာ႔၊ US federal agency တခုၿဖစ္တဲ႔ ‘Environmental Protection Agency’ ရဲ႕၊ ‘EPA methods’ အသံုးၿပဳ၊ ေဆာင္ရြက္ႀကပါတယ္။ ‘EPA methods’ ေတြကို၊ (i) - 'EPA modified Yamate method' နဲ႔၊ (ii) - 'EPA superfund method' ဆိုၿပီး၊ ခြဲၿခား သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

(i) - 'EPA modified Yamate method' မွာ၊ နမူနာရယူမယ္႔၊ ေလထုရဲ႕၊ ထုထည္ပမာဏ specified volumes ကို၊ အနည္းဆံုး 560 liters မွ၊ အမၽားဆံုး 3, 800 liters အထိ၊ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ NIOSH method 7420 ကဲ႔သို႔၊ calibrated sampling pump မွာ၊ တတ္ဆင္ထားတဲ႔၊ 25 micrometer filter အသံုးၿပဳကာ၊ transmission electron microscopes (TEM) နည္းလမ္းၿဖင္႔၊ စမ္းသတ္စစ္ေဆးပါတယ္။

(ii) - 'EPA Superfund Method' မွာေတာ႔၊ နမူနာရယူမယ္႔၊ ေလထုရဲ႕၊ ထုထည္ပမာဏ specified volumes ကို၊ အမၽားဆံုး 15,000 liters အထိ၊ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ၿမိဳ႕ၿပေဒသ urban areas ေတြမွာ၊ ေလထုပမာဏ 5,000 liters ခန္႔ အထိ၊ နမူနာ ရယူႀကသလို၊ ေကၽးလက္ေဒသ rural areas ေတြမွာေတာ႔၊ ေလထုပမာဏ 10, 000 liters ခန္႔အထိ၊ နမူနာ၊ ရယူႀကပါတယ္။ NIOSH method 7402 ကဲ႔သို႔၊ calibrated sampling pumps မွာ၊ တတ္ဆင္ထားတဲ႔၊ 25 micrometer filter အသံုးၿပဳၿပီး၊ transmission electron microscopes (TEM) နည္းလမ္းၿဖင္႔၊ စမ္းသတ္၊ စစ္ေဆးပါတယ္။

(3) - 'OSHA method' ကေတာ႔၊ US ရဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္ေဘးအနၲရာယ္၊ ကင္းရွင္းေရးနဲ႔ ကၽမ္းမာေရးဆိုင္ရာဆိုင္ရာ၊ administration အဖြဲ႔စည္း၊ Occupational Safety and Health Administration - OSHA ရဲ႕ toxic and hazardous substances ေတြနဲ၊႔ ပက္သက္ၿပီး၊ ‘indoor air quality’ အတြက္၊ ေလထုအတြင္း air boned exposure အေနနဲ႔ေရာေနွာေနမယ္႔၊ asbestos ေတြကို၊ နမူနာရယူကာ၊ စမ္းသတ္ၿခင္း၊ 'OSHA Standards - 29 CFR ' နည္းလမ္းၿဖစ္ပါတယ္။

နမူနာ ရယူမယ္႔၊ ေလထုရဲ႕ ထုထည္ပမာဏ specified volumes ကို၊ အနည္းဆံုး 25 liters မွ၊ အမၽားဆံုး 2, 400 liters အထိ၊ သတ္မွတ္ထားသလို၊ sampling rate အေနနဲ႔၊ တစ္မိနစ္မွာ၊ 0. 5 liters မွ 5. 0 liters နံွဴးၿဖင္႔၊ နမူနာရယူရန္၊ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ calibrated sampling pumps မွာတတ္ဆင္ထားတဲ႔ 25 micrometer mixed-cellulose ester (MCE) filters မွတဆင္႔၊ နမူနာရယူၿပီး၊ PCM လို႔ေခါါတဲ႔၊ phase contrast microscopy နည္းလမ္းၿဖင္႔၊ စမ္းသတ္၊ စစ္ေဆးပါတယ္။

sampling asbestos’ နမူနာ၊ ရယူတဲ႔အခါ၊ 'protective clothing and gear' ဆိုတဲ႔၊ protective gloves လက္အိပ္၊ ဖိနပ္ရွည္ boots, တခါသံုးဝတ္စံု disposed clothes နဲ႔၊ 'high efficiency particulate air' HEPA ေလစစ္ဇကာ filter တတ္ဆင္ထားတဲ႔၊ မၽက္နွာဖံုး face mask တို႔၊ ဝတ္ဆင္ရန္၊ လိုအပ္ပါတယ္။

နမူနာ ရယူမယ္႔၊ ေနရာမွာ၊ တတ္ဆင္ထားတဲ႔၊ air conditioning, fans နဲ႔ ventilation systems ေတြကို၊ အသံုးမၿပဳပဲ၊ ရန္တန္႔၊ ထားရန္လိုအပ္ပါတယ္။ နမူနာရယူမယ္႔၊ ေနရာကို၊ အလံုပိတ္ၿပီး၊ နမူနာယူေနစဥ္၊ အၿခားမည္သူ တဦး၊ တေယာက္မွ၊ ဝင္ေရာက္ၿခင္း၊ မၿပဳပဲ တားဆီးထားရန္၊ လိုအပ္ပါတယ္။

နမူနာရယူမယ္႔ ေနရာရဲ႕၊ ေအာက္ေၿခ ႀကမ္းၿပင္မွာ၊ plastic sheeting အခင္းစ၊ ခင္းထားၿပီး၊ secure အေနနဲ႔၊ အခင္းစကို၊ tape ေတြ၊ အသံုးၿပဳကာ၊ ထိန္းခၽဳပ္ထားရပါတယ္။ fibers အမၽွင္ေတြ၊ ေလထုအတြင္း လြင္႔ၿပန္႔မသြားေစရန္၊ နမူနာရယူမယ္႔ ေနရာအား၊ ေရၿဖင္႔၊ ပက္ၿဖန္းၿပီးမွသာ၊ နမူနာ ရယူသင္႔ပါတယ္။ နမူနာ substance material ကို၊ အလံုပိတ္ ထားတဲ႔၊ sealable container အတြင္း၊ ထည္႔သြင္းကာ၊ အမွတ္အသား label ေရးသားၿပီး၊ စမ္းသတ္ေပးမယ္႔၊ ဓါတ္ခြဲခန္းသို႔၊ ေပးပို႔ရမွာၿဖစ္ပါတယ္။

(b) - ‘Bulk sampling for asbestos’ 

asbestos ပါဝင္ေနတယ္လို႔၊ ယူဆရတဲ႔ substance material မွ၊ နမူနာရယူ၊ စမ္းသတ္စစ္ေဆးၿခင္းကို၊ (i) - Stereoscopic microscopy (20x), (ii) - Polarized light microscopy (PLM), (iii) - Scanning electron microscopy (SEM), (iv) - X-ray diffraction (XRD), (v) - Transmission electron microscopy (TEM) နဲ႔၊ (vi) - Gravimetric analysis method တို႔အၿဖစ္၊ ခြဲၿခားသတ္မွတ္ထားပါတယ္။

(i) - 'stereoscopic microscopy' ဆိုတဲ႔၊ '20x' နည္းလမ္းဟာ၊ fibres အမၽွင္၊ ပါဝင္မွဴပမာဏ quantifies the number of fibres in a sample ကိုသာ၊ စစ္ေဆးၿခင္းၿဖစ္ၿပီး၊ fibres အမၽွင္အမၽိဳးအစား type အား ေဖာ္ၿပၿခင္း မၿပဳတာ၊ ေတြ႔ရသလို လြယ္ကူ လၽွင္ၿမန္ၿပီး၊ ေစၽးနံွဴး သက္သာတဲ႔၊ စမ္းသတ္စမ္းသတ္ပံုနည္းလမ္းလည္း၊ ၿဖစ္ပါတယ္။

(ii) - 'polarized light microscopy' ဆိုတဲ႔၊ ‘PLM’ နည္းလမ္းကေတာ႔၊ simplest and most reliable အေနနဲ႔၊ ရိုးရွင္း လြယ္ကူသလို၊ ထိေရာက္မွဳရိွတဲ႔၊ စမ္းသတ္ပံုနည္းလမ္းၿဖစ္ပါတယ္။ နမူနာ substance အစိတ္အပိုင္းကို၊ အတံုးအခဲ bulk samples အၿဖစ္၊ ရယူၿပီး၊ ‘polarising filters တတ္ဆင္ထားတဲ၊႔ ‘microscope’ ၿဖင္႔၊ fibres အမၽွင္အမၽိဳးအစား type နဲ၊႔ asbestos ပါဝင္မွဴနံွဴးထား percentage of asbestos အား၊ စစ္ေဆးၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။

တိကၽမွဳ accuracy အေနနဲ႔၊ (0.1% - 1%) အတြင္းမွာရိွၿပီး၊ အေရးႀကီးတဲ႔ေနရာေတြရဲ၊႕ asbestos ပါဝင္မွဴနံွဴးထား၊ အတိအကၽ သိရန္၊ လိုအပ္တဲ႔အခါ၊ ‘PLM’ နည္းလမ္းအသံုးမၿပဳပဲ၊ အၿခား supplemented techniques နည္းလမ္းေတြကိုသာ၊ အသံုးၿပဳႀကပါတယ္။

(iii) - 'scanning electron microscopy' ဆိုတဲ႔၊ 'SEM" နည္းလမ္းဟာ၊ scattered electrons ေတြကို၊ နမူနာ substance အစိတ္အပိုင္းရဲ႕၊ မၽက္နွာၿပင္ surface အေပါါသို႔၊ သက္ေရာက္ေစၿပီး၊ ေပါါေပါက္လာတဲ႔၊ အလင္းၿပန္မွဳ ‘reflection’ မွ တဆင္႔၊ ရုပ္ပံု ‘picture’ အေနနဲ၊႔ scans ကူးယူ၊ စမ္းသတ္တဲ႔၊ နည္းလမ္းၿဖစ္ပါတယ္။ bulk samples နမူနာမွာ၊ ပါဝင္ေနတဲ၊႔ asbestos အမၽွင္ေတြရဲ႕၊ အရြယ္အစားကို၊ အဆ (၃) သိန္းခန္႔ အထိ၊ ပံုႀကီးခၽဲ႕ကာ၊ စစ္ေဆးနိဳင္ပါတယ္။

(iv) - ‘X-ray diffraction’ ဆိုတဲ႔၊ ‘XRD’ နည္းလမ္းကေတာ႔၊ asbestos particles အေပါါ၊ X-ray ေရာင္ၿခည္ သက္ေရာက္ရာမွ၊ reflected အေနနဲ႔ အလင္းၿပန္ကာ၊ ေပါါေပါက္လာမယ္႔၊ ‘X-ray spectrum’ အလင္း ေရာင္စဥ္မွတဆင္႔၊ substance အတြင္း၊ ေရာေနွာပါဝင္ေနတဲ႔၊ asbestos အမၽွင္အရည္အတြက္၊ ပမာဏကို၊ ‘really quantitative’ အၿဖစ္၊ ရည္တြက္ စစ္ေဆးၿခင္းၿဖစ္ပါတယ္။

‘XRD’ နည္းလမ္းကို၊ ‘PLM’ နည္းလမ္းရဲ႕၊ supplemented techniques စစ္ေဆးမွဴ နည္းလမ္းအၿဖစ္၊ သတ္မွတ္နိဳင္ၿပီး၊ asbestos အမၽွင္ေတြရဲ႕၊ အရြယ္အစား size နဲ႔၊ ပံုသ႑န္ shape တို႔ကို၊ ေဖာ္ၿပနိဳင္ၿခင္း၊ မရိွတာကိုလည္း၊ ေတြ႔ရပါတယ္။

(v) - ‘transmission electron microscopy’ ဆိုတဲ႔၊ ‘TEM’ နည္းလမ္းကို၊ bulk sampling အၿဖစ္ ရယူထားတဲ႔၊ နမူနာ sample ေတြရဲ႕၊ ပါးလြွာေသးငယ္တဲ႔ very thin section အစိတ္အပိုင္းေတြ၊ စမ္းသတ္စစ္ေဆးၿခင္းနဲ႔၊ air sampling အၿဖစ္၊ ရယူထားတဲ႔၊ နမူနာ air bone sample ေတြ၊ စမ္းသတ္စစ္ေဆးရာမွာမွာလည္း၊ အသံုးၿပဳႀကပါတယ္။

သာမန္ ordinary light microscope အစား၊ ‘electron microscope’ အသံုးၿပဳ ထားတဲ႔အတြက္၊ စူးရွ ၿပတ္သားမွဴ ‘resolution’ ၿမင္႔မားေပမယ္႔၊ sensitivity ေႀကာင္႔၊ ‘asbestos concentration’ ပါဝင္မွဳ၊ တြက္ခၽက္ရာမွာ၊ ‘coarse’ အေနနဲ႔ တိမ္းေစာင္း၊ လြဲမွားတတ္ပါတယ္။

(vi) - 'gravimetric analysis' နည္းလမ္းကေတာ႔၊ နမူနာ sample အတြင္းမွ၊ အၿခား substances ေတြကို၊ ဖယ္ရွားၿပီး asbestos quantity အရည္အတြက္၊ စစ္ေဆးတဲ႔၊ နည္းလမ္းၿဖစ္ပါတယ္။  နမူနာ sample အား အေလးခၽိန္ ခၽိန္ယူ မွတ္သားၿပီး၊ furnace အတြင္း မီးရိွဳ႕ကာ၊ VOCs ဆိုတဲ႔ ‘volatile organic compounds’ ေတြကို၊ ဖယ္ထုတ္လိုက္ ပါတယ္။

VOCs ေတြကင္းစင္သြားတဲ႔၊ 'ၿပာ' အမွဳန္ ash ေတြကို၊ ထပ္မံ၊ အေလးခၽိန္ ခၽိန္ယူ၊ မွတ္သားၿပီး၊ carbonates ေတြ၊ ကင္းစင္သြားေစရန္၊ acid washed အေနနဲ႔၊ သန္႔စင္ယူရသလို၊  ကၽန္ရိွေနတဲ႔ ash ၿပာအမွဳန္ေတြကို၊ ထပ္မံ၊ အေလးခၽိန္ ခၽိန္ယူ၊ မွတ္သားၿပီး၊ quantity of asbestos အေနနဲ၊႔ ရည္တြက္ကာ၊ စစ္ေဆးပါတယ္။
.
'gravimetric analysis' နည္းလမ္းဟာ ထိေရာက္တဲ႔၊ sensitive analytical method ၿဖစ္ေပမယ္႔၊ asbestos ပါဝင္ေနေႀကာင္း၊ ေသၿခာတဲ႔ နမူနာ substance ေတြကို၊ စစ္ေဆးမွသာ၊ အသံုးၿပဳတဲ႔၊ နည္းလမ္းလည္းၿဖစ္ပါတယ္။